Borsada işlem yaparken sıkça duyduğun kısaltmalardan biri olan SPK hakkında neler biliyorsun? İçeriğimizde yer alan bilgilerle bu konudaki bilgi dağarcığını kayda değer oranda genişletebilirsin. Ayrıca SPK lisanslama sınavı hakkında detaylara hakim olabilirsin.

SPK Nedir?

SPK, kişilerin tasarruflarını menkul kıymetlere yatırarak iktisadi kalkınmaya etken biçimde katılmasını sağlamakla yükümlü kuruluştur. Peki, SPK açılımı nedir? SPK’nın açılımı, Sermaye Piyasası Kurulu’dur. 1981 tarihli ve 2499 sayılı kanunla kurulan SPK, sermaye piyasasının güvenli, şeffaf ve kararlı olarak çalışmasını sağlamakla görevlidir. Kurul, ayrıca yatırımcıların hak ve yararlarının korunmasını düzenleme, denetleme fonksiyonlarını üstlenir.

SPK’ya bağlı olarak faaliyet gösteren kurum ve oluşumlar şunlardır:

● Yatırım kuruluşları
● Emeklilik ve yatırım fonları
● Yatırım ortaklıkları
● Portföy yönetim şirketleri
● Gayrimenkul değerleme kuruluşları
● Bağımsız denetim kuruluşları
● Portföy saklama kuruluşları
● Derecelendirme kuruluşları

SPK Görevleri ve Yetkileri Nelerdir?

SPK kime bağlı sorusunu duyduğunda, kısaca T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı cevabını verebilirsin. Kurul, bakanlığa bağlı olmasına rağmen idari ve mali yönden kamu tüzel kişiliğe sahiptir. SPK, aşağıda sıralanan görev ve yetkileri kendi sorumluluğu çerçevesinde bağımsız olarak yürütür.

● Düzenleme: Sermaye Piyasası Kurulu, adını aldığı piyasanın faaliyetlerini düzenleyici mevzuatların oluşturulması, güncellenmesi ve uygulanmasından sorumludur. Söz konusu yetki kapsamında kurul; yatırım araçlarının ihraç edilmesi, borsada işlem görmesi, yatırım hizmetlerinin sunumu gibi birçok alanda işleyişin şeffaf ve adil olmasını mümkün kılar.
● Denetleme: SPK, aynı zamanda sermaye piyasasını denetleyici yapı işlevi de görür. Piyasa katılımcılarının faaliyetlerini denetleyerek düzenlemelere uygunluklarını takip eder. Tabii denetleme fonksiyonu, doğrudan uygulanmaz. Kurul, bu sorumluluğunu lisans sahibi aracı kurumlar, yatırım fonları, menkul kıymetler ile diğer piyasa katılımcıları
üzerinden yerine getirir.
● Lisans Verme: Sermaye Piyasası Kurulu, piyasada faaliyet gösterme amacındaki kişi ve kuruluşlara lisans verme yetkisine sahiptir. SPK, lisans vereceği adayların sınavla yetkinliklerini ölçer. Sınava ek olarak kontrol edilen diğer kriterler sayesinde piyasadaki faaliyetlerin profesyonel ve mevzuatlara uygun biçimde yürütülmesi sağlanır.
● Yaptırım Uygulama: SPK’nin yetkileri arasında yaptırım uygulama da bulunur. Kurul, düzenlemelere uymayan kişi ve kuruluşlara çeşitli cezai yaptırımlar uygulayabilir. İdari para cezalarından geçici/sürekli faaliyet durdurmaya ve hatta lisans iptaline kadar farklı seviyelerde yaptırımlar olabilir.
● Yatırımcıyı Koruma: SPK’nın üstlendiği rollerden bir diğeri, yatırımcıların korunmasına yönelik faaliyetlerin sürdürülmesidir. Bu kapsamda dolandırıcılığın önlenmesi, şeffaflığın korunması, risklerin azaltılması gibi konularda çalışmalar yürütür. Yani yatırımcıların şikayetlerini değerlendirerek gerekli önlemleri alır.
● Kurumsal Yönetim: SPK, piyasanın önemli bileşenleri arasında yer alan şirketlerin yönetim süreçlerinde adalet, şeffaflık, hesap verebilirlik ilkelerinin sağlanmasına odaklanır. Kurul, bu amaç doğrultusunda şirketleri denetleyip hayata geçirdiği düzenlemelere uygunluklarını gözden geçirir.
● Halka Arz ve Şirket Birleşmesi: Kurul denetleme ve düzenleme faaliyetleri; şirketlerin halka arz süreçleri ile birleşme, devralma işlemlerini kapsar. SPK, söz konusu süreç ve işlemlerin tamamında onay mercii konumundadır.
● Sermaye Piyasası Araçlarının İhracı: SPK, sermaye piyasası araçlarının ihracına yönelik yetkiyi elinde bulundurur. Yani borsa aracılığıyla yatırım yapacağın hisse senetleri, tahviller, bonolar, varantlar ve diğer enstrümanların ihracı, kurulun kontrolündedir.

SPK Lisanslama Sınavı Nedir ve Nasıl Başvurulur?

SPK nedir sorusu kapsamında en çok merak edilen konulardan biri olan lisanslama sınavından da bahsedebiliriz. Zira SPK lisanslama sınavı, sermaye piyasası araçları alım-satımı alanında profesyonel faaliyet göstermek isteyenler için yasal bir zorunluluk niteliği taşır. Borsa işlemlerinde yeterli bilgi birikime sahip olduğunu düşünen ve bir aracı kurumda görev almak isteyen kişilerin, SPK lisanslama sınavına katılması gerekir. SPK lisansı sınavına katılmak isteyenler, aşağıda sıralanan şartları karşılamalıdır.

● Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak
● Lise veya dengi okul eğitim belgesine sahip olmak
● Belirli iş deneyimi gerekliliğini karşılamak.

Eğer bu koşulları karşıladığını düşünüyorsan SPK tarafından duyurulan tarihlerde sınav başvurunu gerçekleştirebilirsin. Başvuru süreci online ortamda gerçekleşir. Sınava katılım için ayrıca belirli miktarda ücret yatırılmalıdır.